Eski Kıta’nın Yeni Sanayi Denklemi
Avrupa sanayisi, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana inşa ettiği endüstriyel mimariyi, tarihinin en kapsamlı revizyonuna tabi tutuyor. Yıllarca “Uzak Doğu’da ucuz üretim, Avrupa’da yüksek katma değer” formülüyle işleyen sistem; pandeminin tedarik zincirlerinde yarattığı kırılma, enerji maliyetlerindeki asimetrik artış ve jeopolitik bloklaşmalarla sürdürülemez hale geldi. Bugün Almanya’nın Ruhr havzasından Fransa’nın endüstriyel bölgelerine kadar tartışılan tek konu, üretimin “nerede” yapılacağı değil, “nasıl” güvence altına alınacağıdır. Bu süreç, basit bir fabrika taşıma operasyonu değil; Avrupa’nın stratejik otonomi arayışının ve tedarik zincirlerini “dost ve yakın” coğrafyalara (Friendshoring & Nearshoring) kaydırma iradesinin bir sonucudur.
2025 ve sonrası için çizilen projeksiyonlar, Avrupa’nın üretim haritasının merkezinin doğuya ve güneye doğru kaydığını gösteriyor. Polonya, Macaristan, Romanya ve özellikle Türkiye; bu yeni sanayi doktrininin en kritik aktörleri olarak öne çıkıyor. Artık rekabet, sadece işçilik maliyetleri üzerinden değil; enerji güvenliği, lojistik esneklik ve karbon ayak izi yönetimi üzerinden şekilleniyor. Şirketler, stok maliyetlerini minimize eden “Just-in-Time” (Tam Zamanında) modelinden, krizlere dirençli “Just-in-Case” (Her İhtimale Karşı) modeline geçiş yapıyor. Bu stratejik dönüşüm, tedarikçilerin coğrafi yakınlığını bir tercih olmaktan çıkarıp, bir zorunluluk haline getiriyor.
Bu analiz, Avrupa sanayisinin neden ve nasıl bir göç başlattığını, bu göçün rotalarını ve Türkiye sanayisi için yarattığı tarihsel fırsat penceresini, mühendislik hassasiyeti ve stratejik bir vizyonla ele almaktadır. Ortaya koyacağımız veriler ve projeksiyonlar, sanayicilerimiz ve yatırımcılarımız için bir yol haritası niteliğindedir. Küresel tedarik zincirindeki bu tektonik hareketlilik, hazırlıklı olan üretim üsleri için yeni bir kalkınma çağını başlatırken, dönüşüme ayak uyduramayanlar için ciddi pazar kayıpları riski barındırıyor.
Tedarik Zincirinde Paradigma Değişimi: Uzak Doğu’dan Yakın Çevreye Dönüş
Küresel ticaretin son otuz yılına damgasını vuran “küreselleşme” ve “offshoring” (denizaşırı üretim) rüzgarı, yerini bölgeselleşmeye ve tedarik güvenliğine bırakıyor. Avrupa Birliği merkezli üreticiler, tedarik zincirlerini binlerce kilometre uzaktaki Asya ülkelerine emanet etmenin yarattığı operasyonel riskleri, son dönemde yaşanan konteyner krizleri ve çip darboğazlarıyla acı bir şekilde tecrübe etti. Bu durum, tedarik zincirlerinin kısaltılmasını ve üretimin ana pazara daha yakın lokasyonlara çekilmesini öngören “Nearshoring” stratejisini, yönetim kurullarının bir numaralı gündem maddesi haline getirdi. Artık bir bileşenin maliyeti hesaplanırken sadece fabrika çıkış fiyatı değil; lojistik risk primi ve teslimat süresinin sermaye maliyeti de denkleme dahil ediliyor.
Tedarik zincirindeki bu kısalma eğilimi, özellikle otomotiv, kimya ve makine imalatı gibi karmaşık montaj hatlarına sahip sektörlerde belirginleşiyor. Bir otomobilin üretim bandının, tek bir parçanın eksikliği nedeniyle durması, üreticilere milyonlarca avroluk zararlar yazıyor. Bu riski minimize etmek isteyen Avrupalı devler, tedarikçilerini 72 saatlik karayolu mesafesinde konumlandırmayı hedefliyor. Bu yeni yarıçap, Türkiye’yi, Doğu Avrupa’yı ve Kuzey Afrika’yı, Asya’nın en güçlü alternatifi olarak konumluyor. Uzak Doğu’nun üretim tekelinin kırılması, sadece lojistik bir karar değil; aynı zamanda Avrupa’nın endüstriyel egemenliğini yeniden kazanma hamlesidir.
Dönüşümün bir diğer boyutu ise “Friendshoring” yani ticari ilişkilerin siyasi müttefiklerle derinleştirilmesi prensibidir. Jeopolitik gerilimlerin ticaret rotalarını tehdit ettiği bir dünyada, Avrupa sanayisi, tedarik zincirlerini politik olarak istikrarlı veya Batı ittifakıyla uyumlu ülkelere kaydırmayı tercih ediyor. Bu durum, teknoloji transferinin ve uzun vadeli yatırım ortaklıklarının da rotasını değiştiriyor. Artık tedarikçi seçimi, sadece satın alma departmanlarının değil, stratejik planlama ve risk yönetimi komitelerinin onayıyla gerçekleşiyor. Bu yeni dönemde güvenilirlik, en az fiyat kadar belirleyici bir rekabet parametresidir.
Avrupa’nın bu yeni haritasında, üretim kümeleri (cluster) sınırları aşan bir entegrasyona gidiyor. Örneğin, Alman otomotiv endüstrisi, batarya tedariği için Macaristan ve Polonya ile entegre olurken, hafif ticari araç ve yan sanayi parçaları için Türkiye ile bağlarını güçlendiriyor. Bu entegrasyon, tedarik zincirinin her halkasının birbirine dijital ve fiziksel olarak daha sıkı bağlanmasını zorunlu kılıyor. Sınır geçiş süreleri, gümrük birliği avantajları ve lojistik altyapı kalitesi, ülkelerin bu yeni haritadaki yerini belirleyen temel faktörler olarak karşımıza çıkıyor.
Stratejik Dönüm Noktası: Enerji Maliyetleri ve Endüstriyel Göç
Avrupa sanayisinin rekabetçiliğini temelden sarsan en kritik faktör, şüphesiz enerji maliyetlerindeki yapısal artıştır. Rusya-Ukrayna savaşı sonrası ucuz doğalgaz döneminin kapanması, özellikle enerji yoğun sektörler olan cam, seramik, demir-çelik ve kimya endüstrilerini alternatif lokasyon arayışına itti. Almanya’da sanayi elektriğinin maliyeti, ABD veya Asya’daki rakiplerine kıyasla sürdürülemez seviyelere ulaştığında, üretim tesislerinin coğrafi olarak yer değiştirmesi kaçınılmaz bir matematiksel sonuca dönüştü. Bu durum, sadece geçici bir kriz değil, kalıcı bir maliyet yapısı değişikliğidir.
Bu noktada Türkiye, yenilenebilir enerji potansiyeli ve entegre enerji altyapısı ile Avrupa sanayisi için “düşük karbonlu ve rekabetçi enerji” sunan bir üretim üssü olarak öne çıkıyor. GES ve RES yatırımlarıyla desteklenen OSB’ler (Organize Sanayi Bölgeleri), Avrupalı üreticilerin hem enerji maliyetlerini düşürme hem de Yeşil Mutabakat hedeflerini tutturma arayışına yanıt veriyor. Enerji arz güvenliğinin bir üretim parametresi haline gelmesi, Türkiye’nin jeostratejik konumunu bir sanayi avantajına dönüştürüyor.
Endüstriyel göçün bir diğer tetikleyicisi ise nitelikli iş gücüne erişimdir. Batı Avrupa’da yaşlanan nüfus ve teknik personel açığı, üretim hatlarının sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Türkiye’nin genç ve dinamik mühendislik potansiyeli, bu demografik krizde Avrupa için hayati bir tamamlayıcı unsur olarak devreye giriyor. Üretim sadece makinelerle değil, o makineleri optimize edecek zihinlerle yapılır; ve Avrupa bu zihinleri artık kendi sınırları içinde bulmakta zorlanıyor.
Aşağıdaki tablo, Avrupa’nın geleneksel üretim merkezleri ile yeni yükselen alternatif bölgelerin temel sanayi parametreleri açısından kıyaslamasını sunmaktadır. Bu tablo, sermayenin neden doğuya aktığını netleştirmektedir:
| Parametre | Batı Avrupa (Geleneksel Merkez) | Uzak Doğu (Eski Hakimiyet) | Türkiye & Doğu Avrupa (Yeni Rota) |
|---|---|---|---|
| Enerji Maliyet Endeksi | Çok Yüksek (Yapısal Pahalı) | Düşük (Kömür Ağırlıklı) | Orta/Rekabetçi (Yenilenebilir Potansiyeli) |
| Lojistik Süre (Ortalama) | Yerel Dağıtım (Hızlı) | 30-45 Gün (Deniz Yolu) | 72-96 Saat (Karayolu/Ro-Ro) |
| Tedarik Zinciri Riski | Düşük (Ancak İşgücü Kısıtlı) | Yüksek (Jeopolitik/Konteyner Krizi) | Orta (Gelişen Altyapı) |
| Karbon Ayak İzi (Lojistik) | Minimum | Çok Yüksek | Düşük/Orta |
| İşçilik/Verimlilik Dengesi | Yüksek Maliyet / Yüksek Verim | Düşük Maliyet / Ölçek Ekonomisi | Rekabetçi Maliyet / Esnek Üretim |
Bu tablodan da anlaşılacağı üzere, Türkiye ve Doğu Avrupa bloğu, ne Batı Avrupa kadar pahalı ne de Uzak Doğu kadar riskli bir profil çiziyor. “Optimum Denge” noktası, sanayinin yeni yerleşim adresini belirliyor.
“Tedarik zincirlerimizde dayanıklılık, artık verimlilikten daha öncelikli bir hale geldi. Tek bir kaynağa bağımlı olmanın bedelini ödedik. Şimdi üretimimizi, değerlerimizi paylaşan ve lojistik olarak erişilebilir ortaklarımızla çeşitlendiriyoruz. Türkiye, bu yeni mimaride kilit bir rol oynuyor.”
— Avrupalı Bir Otomotiv Devinin CEO’su (Global Sanayi Forumu, 2024)
Akademik Çapa: Tedarik Zinciri Dirençliliği ve Maliyet Optimizasyonu
Küresel tedarik zinciri yönetiminde yaşanan bu paradigma değişimi, akademik literatürde “Resilience vs. Efficiency” (Dirençlilik ve Verimlilik) ikilemi olarak tartışılmaktadır. Geleneksel modeller, stok maliyetlerini sıfıra indirmeyi hedeflerken, yeni akademik yaklaşımlar “kesinti maliyetini” (cost of disruption) denkleme dahil etmektedir. International Journal of Production Economics dergisinde yayınlanan güncel çalışmalar, tedarik mesafesinin kısalmasının, toplam sahip olma maliyetinde (TCO) uzun vadede %15-20 oranında iyileşme sağladığını göstermektedir. Özellikle Türkiye gibi ülkelerin, “Middle Corridor” (Orta Koridor) üzerindeki konumu, bu teorik avantajı pratik bir kazanca dönüştürmektedir.
Bu dönüşümün matematiksel modellemesi, lojistik maliyet fonksiyonunun minimize edilmesine dayanır. Bir ürünün toplam maliyet fonksiyonu $C_{total}$, sadece üretim ve taşıma maliyetlerinden değil, risk faktöründen de etkilenir. Tedarik güvenliği optimizasyonu için kullanılan temel yaklaşım şu şekildedir:
Burada 
üretim maliyetini, 
lojistik ve envanter maliyetini, 
tedarik kesintisi olasılığını, 
kesinti anındaki finansal etkiyi ve 
ise CBAM gibi mekanizmalarla gelen karbon vergisini temsil eder. Avrupa sanayisi için ve değerlerinin Uzak Doğu rotasında artması, denklemin çözüm kümesini Türkiye lehine değiştirmektedir. Ulusal literatürde de İTÜ ve ODTÜ endüstri mühendisliği bölümlerince yapılan simülasyonlar, tedarik mesafesindeki her 1000 km’lik kısalmanın, risk priminde logaritmik bir düşüş sağladığını kanıtlamaktadır.
Bu formülasyon, sanayicilerin neden daha yüksek işçilik maliyetine rağmen Türkiye’yi tercih ettiğini bilimsel olarak açıklar. Risk maliyeti (
), ucuz işçilikten elde edilen marjinal faydayı nötralize etmekte ve hatta aşmaktadır.
Ekonomik ve Sektörel Etki: Küresel Üretim Haritası Değişimi
Avrupa’nın bu stratejik hamlesi, Türkiye ekonomisi üzerinde doğrudan ve çarpan etkisi yüksek sonuçlar doğuruyor. Özellikle Küresel Üretim Haritası Değişimi, Türk yan sanayisinin “fason üretici” kimliğinden sıyrılıp “stratejik çözüm ortağı” statüsüne yükselmesini sağlıyor. Otomotiv yan sanayisi, beyaz eşya, tekstil ve kimya sektörleri, bu dalganın ilk ve en güçlü etkilerini hisseden alanlar. Avrupalı ana sanayi firmaları (OEM), Türk tedarikçilerinden sadece parça değil, Ar-Ge ve tasarım desteği de talep etmeye başladı. Bu durum, katma değeri ve ihracat birim fiyatlarını yukarı çeken yapısal bir dönüşümdür.
Ekonomik etkinin bir diğer boyutu ise Doğrudan Yabancı Yatırımların (FDI) niteliğindeki değişimdir. Eskiden sadece montaj hattı kurmak için gelen sermaye, şimdi teknoloji transferi ve mühendislik ofisi açmak için geliyor. Türkiye’nin üretim ekosistemine entegre olmak, Avrupalı firmalar için pazar paylarını korumanın bir yolu haline geldi. Bu karşılıklı bağımlılık, Türkiye’nin cari dengesinde sanayi ihracatının payını kalıcı olarak artıracak bir potansiyele sahiptir.
Sektörel bazda bakıldığında, liman ve demiryolu altyapısına yapılan yatırımların önemi daha da artıyor. Çandarlı, Filyos ve Mersin gibi liman projeleri, sadece birer altyapı yatırımı değil, Avrupa’nın yeni tedarik haritasındaki “hub” noktalarıdır. Lojistik sektörünün bu hacmi yönetebilecek dijitalleşme ve kapasiteye ulaşması, sanayi üretimindeki artışı sürdürülebilir kılacak en kritik ekonomik değişkendir. Türkiye, lojistik performans endeksindeki yerini yükselttikçe, sanayi göçünden aldığı payı da artıracaktır.
Teknik Değerlendirme: Üretim Hatlarının Dijital Entegrasyonu
Avrupa ile entegre bir üretim üssü olmanın teknik ön koşulu, dijital dillerin ortaklaşmasıdır. Endüstri 4.0 protokolleri, nesnelerin interneti (IoT) ve bulut tabanlı üretim takip sistemleri (MES), artık bir lüks değil, bir zorunluluktur. Almanya’daki bir ana fabrikanın, Türkiye’deki tedarikçisinin stok durumunu, makine verimliliğini ve kalite kontrol verilerini anlık olarak görebilmesi gerekmektedir. Bu teknik şeffaflık, “Avrupa Tedarik ve Üretim Haritası” üzerinde güvenle yer alabilmenin vizesidir.
Türk sanayicisi için teknik dönüşüm, sadece yeni makine almak değil, o makineleri küresel veri ağlarına bağlamaktır. ERP sistemlerinin entegrasyonu, siber güvenlik standartlarının Avrupa seviyesine (NIS2 Direktifi) çekilmesi ve dijital ikiz (digital twin) uygulamaları, teknik değerlendirmelerin merkezinde yer alır. Üretim hatlarının esnekliği, yani bir üründen diğerine hızlı geçiş yapabilme kabiliyeti (SMED), Avrupa’nın değişken taleplerine yanıt verebilmek için kritik bir mühendislik yetkinliğidir.
Mühendislik açısından bir diğer kritik konu, kalite yönetim sistemlerinin harmonizasyonudur. IATF 16949 (Otomotiv) veya AS9100 (Havacılık) gibi standartlar, kağıt üzerinde kalan belgeler olmaktan çıkıp, üretim sahasının anayasası haline gelmelidir. Teknik yeterlilik, sadece parçayı üretmek değil, o parçanın üretim sürecindeki her veriyi izlenebilir kılmaktır. Avrupa sanayisi, hata kabul etmeyen bir ekosistemdir ve bu ekosisteme entegrasyon, mikron seviyesinde hassasiyet ve veri disiplini gerektirir.
X-Factor: Mevzuat ve Standart Pusulası (Technical Compliance)
Avrupa pazarına entegrasyonun önündeki en büyük teknik ve yasal bariyer, Avrupa Yeşil Mutabakatı (EU Green Deal) ve onun uygulama mekanizması olan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’dır (SKDM / CBAM). Bu mevzuat, 2026 yılından itibaren Avrupa’ya ihraç edilecek ürünlerin karbon ayak izine göre vergilendirilmesini öngörmektedir. Türk sanayicisi için bu durum, ya büyük bir pazar kaybı ya da muazzam bir rekabet avantajı anlamına gelecektir. Eğer üretim süreçleri dekarbonize edilebilirse, Asya’nın yüksek karbonlu ürünlerine karşı ciddi bir fiyat avantajı elde edilecektir.
Mevzuat pusulasında bir diğer kritik yön, Tedarik Zinciri Özen Yükümlülüğü Yasası’dır (Supply Chain Due Diligence Act). Özellikle Almanya’da yürürlüğe giren bu yasa, ana sanayi firmalarını, tedarikçilerinin çevreye ve insan haklarına saygılı üretim yapıp yapmadığını denetlemekle yükümlü kılmaktadır. Bu durum, Türk KOBİ’lerinin sadece kaliteli ürün üretmesini değil, aynı zamanda “etik” ve “yeşil” sertifikasyonlara sahip olmasını zorunlu hale getirmektedir. ISO 14001 (Çevre Yönetimi) ve ISO 50001 (Enerji Yönetimi) standartları, ihracat vizesinin temel taşlarıdır.
Bu standartlara uyum, teknik bir maliyet gibi görünse de aslında stratejik bir yatırımdır. Karbon ayak izini ölçen, raporlayan ve azaltan firmalar, Avrupa tedarik haritasında “yeşil koridor” statüsüne erişecektir. Aksi takdirde, gümrük duvarları kalksa bile, “karbon duvarları” ve “mevzuat duvarları” ihracatın önünü kesecektir. Türk sanayisi, bu regülasyon tsunamisine karşı şimdiden dalgakıranlarını inşa etmek zorundadır.
Karşı-Tez ve Yanlışlanabilirlik Analizi
Bu analiz, Avrupa sanayisinin doğuya kayışının mutlak ve geri döndürülemez bir süreç olduğu tezine dayanmaktadır. Ancak, stratejik körlük yaşamamak adına, bu tezin hangi koşullarda zayıflayabileceğini veya geçersiz kalabileceğini de değerlendirmek bir zorunluluktur. Analitik dürüstlük, riskleri de masaya yatırmayı gerektirir.
| Varsayım / Kabul | Karşı-Tez (Alternatif Senaryo) | Olası Etki |
|---|---|---|
| Enerji maliyetleri Avrupa’da kalıcı olarak yüksek seyredecek. | Avrupa, nükleer enerjiye dönüş veya beklenmedik ucuz enerji kaynaklarıyla maliyetleri hızla düşürebilir. | Nearshoring cazibesi azalır, üretim tekrar merkeze (Reshoring) dönebilir. |
| Çin ile ticaret savaşları ve bloklaşma derinleşecek. | Jeopolitik yumuşama ve Çin’in agresif fiyat indirimleriyle lojistik maliyetlerini sübvanse etmesi. | Uzak Doğu tekrar “vazgeçilmez” maliyet avantajı sunabilir. |
| Türkiye, AB standartlarına ve Yeşil Mutabakata hızla uyum sağlayacak. | Türkiye’nin karbon vergisini yönetememesi ve makroekonomik istikrarsızlığın sürmesi. | Yatırımlar Polonya veya Romanya gibi AB üyesi alternatiflere kayar. |
Bu tablodaki risk senaryoları gerçekleşirse, Türkiye’nin “otomatik” olarak kazanacağı bir zafer yoktur. Süreç, dinamik bir rekabet ortamında, sürekli iyileştirme ve adaptasyon gerektirmektedir.
Yatırım Fırsatı (3 Katmanlı Projeksiyon)
Mikro Girişimci ve Bireysel Yatırımcı İçin:
Avrupa sanayisinin tedarik zincirindeki dijitalleşme ihtiyacı, butik yazılım ve veri analitiği hizmetleri için büyük bir fırsat yaratıyor. Özellikle karbon ayak izi hesaplama, tedarik zinciri izlenebilirliği (traceability) ve kalite kontrol yazılımları geliştiren mikro girişimler, KOBİ’lere danışmanlık ve dijital araçlar sunarak hızla büyüyebilir. Ayrıca, ekspres lojistik ve parsiyel taşımacılık alanında, Avrupa rotasında çalışacak butik lojistik çözümleri yüksek talep görmektedir.
KOBİ ve Orta Ölçekli Sanayi İçin:
Tedarik zincirindeki en büyük açık, “nitelikli yarı mamul” üretimindedir. KOBİ’ler, Avrupa’nın aradığı standartlarda döküm, talaşlı imalat, plastik enjeksiyon ve elektronik kart dizgi (PCBA) alanlarına odaklanmalıdır. Sadece parça üretmek değil, montaja hazır alt sistemler (sub-assembly) sunmak, katma değeri artıracaktır. Yeşil Mutabakata uyumlu, sertifikalı üretim hatlarına yatırım yapan KOBİ’ler, Avrupalı ana sanayi firmalarının uzun vadeli kontratlarını garanti altına alabilir.
Holding ve Büyük Ölçekli Yatırımcı İçin:
Stratejik fırsat, enerji ve lojistik altyapısının kesişim noktasındadır. Liman arkası lojistik merkezleri, demiryolu terminalleri ve özellikle endüstriyel ölçekte “Yeşil Hidrojen” üretim tesisleri, holdingler için oyun değiştirici alanlardır. Avrupa’nın enerji açığını kapatacak ve aynı zamanda sanayiye temiz enerji sağlayacak entegre enerji santralleri ile OSB yatırımları, önümüzdeki 10 yılın en güvenli limanlarıdır. Ayrıca, kritik hammaddelerin geri dönüşümü (urban mining) tesisleri, stratejik otonomi arayışında büyük değer kazanacaktır.
Gençlere Not: Kariyer Rotası
Genç meslektaşlarımız için bu dönüşüm, kariyer planlamasında yeni bir koordinat sistemi anlamına geliyor. Artık sadece İngilizce bilmek yetmiyor; sanayinin dili olan Almanca’yı teknik düzeyde öğrenmek, sizi rakiplerinizden ayrıştıracaktır. Lojistik mühendisliği, endüstriyel veri analistliği, sürdürülebilirlik uzmanlığı ve uluslararası ticaret hukuku, geleceğin “altın bilezik” alanlarıdır. Avrupa ile iş yapma kültürü, teknik standartlara hakimiyet (DIN, ISO) ve dijital üretim toollarını kullanabilme yeteneği, sizi global bir profesyonel yapacaktır. Yüzünüzü üretime, teknolojiye ve Batı’nın disiplini ile Doğu’nun esnekliğini sentezlemeye dönün.
Executive Summary (Global Report)
Strategic Migration of European Industry: Post-2025 Analysis
The European industrial landscape is undergoing a seismic shift driven by the imperative of supply chain resilience and energy security. The traditional “offshoring” model, reliant on distant Asian manufacturing bases, is being rapidly replaced by “nearshoring” strategies favoring locations like Turkey and Eastern Europe. This transition is not merely logistical but structural, catalyzed by rising energy costs in Western Europe, geopolitical fragmentation, and stringent carbon regulations such as the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM). Data indicates that reducing supply chain length significantly mitigates operational risks, offsetting higher labor costs in nearshore regions.
For international investors and decision-makers, Turkey emerges as a pivotal hub in this new industrial geography. With its robust manufacturing infrastructure, adaptable workforce, and strategic location on the Middle Corridor, Turkey offers a viable alternative for high-value industrial production. The integration of Turkish suppliers into the European ecosystem is deepening, moving beyond simple component manufacturing to include R&D and sub-system assembly.
Technically, this migration demands full harmonization of digital production standards (Industry 4.0) and strict adherence to environmental compliance. The success of this industrial relocation depends on the ability of supplier nations to decarbonize their energy grids and digitize their logistics networks. The projected trajectory suggests a long-term consolidation of manufacturing capacity in the European periphery, creating a new, mutually beneficial economic axis.
In conclusion, the post-2025 roadmap defines a manufacturing era where proximity, reliability, and sustainability supersede absolute cost minimization. Turkey’s role in this equation is critical, provided it continues to align with EU regulatory frameworks and invests in green energy infrastructure.
Bu içerik, yayınlandığı tarih itibarıyla mevcut verilerle hazırlanmıştır. Sektörel, teknolojik veya mevzuatsal gelişmelere bağlı olarak gözden geçirilebilir.
