Türkiye’nin 70 yıllık nükleer enerji rüyasının somutlaştığı Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS), kritik bir virajı daha döndü. Birinci ünitenin devreye alınma süreçleri devam ederken, Akkuyu NGS 2. Güç Ünitesi inşaatında en önemli yapısal aşama olan iç koruma kabuğu kubbesinin montajı başarıyla tamamlandı.
Bu gelişme, santralin sadece tek bir reaktörden ibaret olmadığını, kademeli olarak devreye girecek dört üniteli devasa bir enerji kompleksi olduğunu kanıtladı. 2025 yılı sonu itibarıyla 2. Ünite’de başlatılan “soğuk test” süreci, nükleer yakıt yüklemesi öncesindeki son büyük teknik sınav niteliği taşıyor.
Global Kıyaslama: Akkuyu VVER-1200 ve Rakipleri
Akkuyu’da kullanılan VVER-1200 reaktör teknolojisi, güvenlik ve verimlilik açısından dünyadaki 3+ nesil rakipleriyle yarışıyor. İşte teknik karşılaştırma tablosu:
Özellik | 🇷🇺/🇹🇷 VVER-1200 (Akkuyu) | 🇫🇷 EPR-1600 (Avrupa) | 🇰🇷 APR-1400 (Güney Kore) |
|---|---|---|---|
Nesil | 3+ Nesil | 3+ Nesil | 3. Nesil |
Kurulu Güç | 1200 MW | 1600 MW | 1400 MW |
Tasarım Ömrü | 60+20 Yıl | 60 Yıl | 60 Yıl |
Güvenlik Sistemi | Pasif + Aktif Sistemler | Çift Duvarlı Koruma | Hibrit Güvenlik |
Yakıt Döngüsü | 18 Ay | 18-24 Ay | 18 Ay |
Deprem Dayanımı | 9 Büyüklüğü | 8+ Büyüklüğü | 8 Büyüklüğü |
Otorite Kanıtı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile proje yüklenicisi kaynaklarından doğrulanan son durum, sürecin planlanan takvime uygun ilerlediğini gösteriyor. Konuya ilişkin yapılan resmi değerlendirme şu şekilde kayda geçti:
“Akkuyu NGS sahasında 2. Ünite’nin reaktör binası iç koruma kabuğu kubbesinin montajı, milimetrik hassasiyetle gerçekleştirildi. Bu işlemle birlikte reaktör binası sızdırmazlığı sağlandı ve ekipmanların ‘soğuk test’ olarak adlandırılan basınç ve fonksiyon testlerine başlama yeteneği kazanıldı.”
Ekonomik ve Sektörel Etki
Akkuyu NGS’nin tam kapasiteyle devreye girmesi, Türkiye ekonomisinde doğrudan hissedilecek makro etkiler yaratacak:
Doğalgaz İthalatında Keskin Düşüş: Dört ünite tam kapasite çalıştığında Türkiye’nin elektrik ihtiyacının %10’unu tek başına karşılayacak. Bu durum, yıllık ortalama 7 milyar metreküp daha az doğalgaz ithal edilmesini sağlayacak. Enerji ithalat faturasında yıllık 6 milyar dolarlık bir tasarruf öngörülüyor.
Sanayi İçin Kesintisiz Güç: Rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir kaynakların aksine, nükleer enerji 7/24 kesintisiz baz yük sağlar. Bu, özellikle demir-çelik ve petrokimya gibi ağır sanayi tesislerinin enerji arz güvenliği için hayati bir sigorta işlevi görecek.
Teknik Değerlendirme: Kubbe Montajı ve Soğuk Test Nedir?
Mühendislik Harikası (Kubbe Montajı): Yerleştirilen kubbe, yaklaşık 200 ton ağırlığında ve 46 metre çapında devasa bir çelik yapıdır. Bu yapı, olası bir kaza anında radyasyonun dışarı sızmasını önleyen “iç koruma kabuğu”nun (containment) kapağıdır. Montajın tamamlanması, inşaatın kabadan ince işçiliğe ve elektromekanik montaja geçtiğini işaret eder.
Soğuk Test (Cold Hydrostatic Test): Şu an başlayan süreçte, reaktör soğutma sistemleri ve boru hatları, nükleer yakıt olmaksızın yüksek basınçlı su ile test edilir. Kaynak yerlerinin dayanıklılığı, pompaların performansı ve sızdırmazlık, çalışma basıncının üzerindeki değerlerde zorlanır. Bu testten geçemeyen hiçbir reaktöre yakıt yüklenmez.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Soru 1: Akkuyu 2. Ünite ne zaman elektrik üretecek? Cevap: Soğuk ve sıcak testlerin ardından yakıt yükleme aşamasına geçilecek. Planlamalar, 2. Ünite’nin 2026 yılı içerisinde şebekeye elektrik vermeye başlayacağını gösteriyor.
Soru 2: Kubbe montajı neden bu kadar önemli? Cevap: Kubbe, reaktörün “zırhı”dır. Hem içeriden dışarıya sızıntıyı önler hem de dışarıdan (uçak çarpması dahil) gelebilecek darbelere karşı reaktörü korur. Bu aşamanın bitmesi, güvenlik yapısının tamamlandığı anlamına gelir.
Soru 3: Santral depreme dayanıklı mı? Cevap: Akkuyu NGS, 9 büyüklüğündeki bir depreme dayanacak şekilde, radye temel üzerine ve özel sismik izolatörler kullanılarak inşa edildi. Zemin etütleri ve güçlendirme çalışmaları uluslararası atom enerjisi standartlarına göre yapıldı.
Gelecek Projeksiyonu: Nükleer Yetkinlik Dönemi
Akkuyu sahası, şu an dünyanın en büyük nükleer şantiyesi konumunu koruyor. 2. Ünite’deki bu ilerleme, 3. ve 4. üniteler için de bir hızlandırıcı etki yarattı. Önümüzdeki dönemde; sıcak testler, yakıt getirilmesi ve en önemlisi bu süreçte yetkinlik kazanan Türk mühendislerin Sinop veya Trakya projelerinde ana yüklenici rollerini üstlenmesi hedefleniyor.
